sstamellos

sstamellos

Για την ανασυγκρότηση των πυρόπληκτων περιοχών


ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ

Η ΘΕΣΗ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ
ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

Γενικές θέσεις
Οι τεράστιες καταστροφές από τις πυρκαγιές του καλοκαιριού στο νομό μας και σε όλη την Ελλάδα επιβάλλουν την ανάγκη για ένα νέο εθνικό σχεδιασμό και επανασχεδιασμό όλου του συστήματος δασοπροστασίας, διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος το δράμα να επαναληφθεί τα επόμενα χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι φορείς, η Αυτοδιοίκηση και οι πολίτες να απαιτήσουν:

1. Στήριξη των άρθρων 24 και 117 του Συντάγματος για την προστασία των δασών. Απόσυρση της πρότασης της Ν.Δ. για αναθεώρησή τους.
2. Εφαρμογή, με βάση τις σημερινές συνθήκες, των κεντρικών υποδείξεων του ομόφωνου πορίσματος της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής του 1993, ιδιαίτερα για τη δημιουργία του Ενιαίου Συντονιστικού Φορέα Δασοπυρόσβεσης.
3. Κατάργηση του Νόμου 2612 του 1998 της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ που υποβαθμίζει την πρόληψη, τη διαχωρίζει από την καταστολή, περιθωριοποιεί την Δασική Υπηρεσία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τους Δασοπυροσβέστες που πρέπει να μονιμοποιηθούν.
4. Κατάργηση του Νόμου 3208 του 2003 της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ που οι ρυθμίσεις του κρίνονται συνεχώς αντισυνταγματικές από το Συμβούλιο Επικρατείας, που ακυρώνει τους υπάρχοντες δασικούς χάρτες και στηρίζει τις ενέργειες για αποχαρακτηρισμό δασικών εκτάσεων.
5. Αμεση μείωση των κρατικών δαπανών για στρατιωτικούς εξοπλισμούς κατά 25% και μεταφορά των πόρων σε ένα προωθημένο σύστημα υποδομών για την πρόληψη και την δασοπυρόσβεση (η αξία ενός πολεμικού αεροσκάφους F16 κοστίζει 30 πυροσβεστικά αεροπλάνα).
6. Ίδρυση Υπουργείου Περιβάλλοντος.
7. Ολοκλήρωση το συντομότερο δυνατό του δασικού κτηματολογίου και των δασικών χαρτών.
8. Ουσιαστική ενίσχυση με μέσα και προσωπικό της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
9. Επανασχεδιασμός όλου του μοντέλου δασοπυρόσβεσης και επιστημονική εκπαίδευση των δασοπυροσβεστών.
10. Αξιοποίηση και εξεύρεση πιστώσεων μέσα από την διεθνή σύμβαση για την ερημοποίηση.
11. Ενίσχυση κάθε εθελοντικής προσπάθειας κατά των πυρκαγιών, συντονισμός και υλοποίηση όλων αυτών των σημαντικών βοηθητικών δυνάμεων.
Και το κυριότερο να σταματήσει να αντιμετωπίζεται η γη και τα δάση ως εμπόρευμα, αλλά ως δημόσιο αγαθό.

Σήμερα βέβαια για τις περιοχές που επλήγησαν πολύ από τις καταστροφικές πυρκαγιές και κυρίως για τους νομούς της Πελοποννήσου και την Εύβοια, επείγει ένα πρόγραμμα οικολογικής θωράκισης και οικονομικής και παραγωγικής ανασυγκρότησης των πυροπλήκτων περιοχών με στόχο την συγκράτηση των τοπικών πληθυσμών στις εστίες τους, τον άμεσο και δεσμευτικό σχεδιασμό της αναδάσωσης, το σχεδιασμό και την κατασκευή των αντιπλημμυρικών έργων και την αποτροπή αλλαγών στις χρήσεις γης. Στόχος το πρόγραμμα αυτό να γίνει πρότυπο για όλες τις Μεσογειακές χώρες που αντιμετωπίζουν όμοια προβλήματα.

Στις πυρόπληκτες περιοχές μπορεί να ξαναγεννηθεί η ελπίδα και μάλιστα για μια καλύτερη ζωή, υπό τον όρο ότι θα αποτραπούν αποσπασματικές παρεμβάσεις και ότι αντιθέτως θα διαμορφωθούν ολοκληρωμένα προγράμματα ανασυγκρότησης των εν λόγω περιοχών.

Τα σχέδια αυτά, πρέπει να αποσκοπούν στην οικονομική, την οικολογική, ακόμη και τη δημογραφική αναζωογόνηση των πυρόπληκτων περιοχών καθώς και των ευρύτερων συστημάτων μέσα στα οποία αυτές εντάσσονται. Η αναζωογόνηση αυτή πρέπει να στηριχθεί στην ενίσχυση των παραδοσιακών οικονομικών δραστηριοτήτων, αλλά και σε νέες που μπορούν να ενθαρρυνθούν στη βάση των δυνατοτήτων που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες για αποκεντρωμένη παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών.

Η ανασυγκρότηση πρέπει να σχεδιαστεί με στόχο τη συνολική ήπια και ισόρροπη βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς γιγάντιες παρεμβάσεις, τουριστικού κυρίως χαρακτήρα, που θα «γονατίσουν» τις περιοχές εφαρμογής και θα οδηγήσουν σε ερήμωση τις άλλες περιοχές.

Επειδή όμως όποιος χρηματοδοτεί ελέγχει και το τι θα γίνει, η χρηματοδότηση των προγραμμάτων αυτών θα πρέπει να στηριχθεί καταρχήν σε δημόσιους εθνικούς πόρους, οι οποίοι βεβαίως μπορούν και πρέπει να ενισχυθούν συμπληρωματικά με ευρωπαϊκούς και διεθνείς πόρους.

Τα προγράμματα αναζωογόνησης περιοχών, ειδικά όταν περιέχουν και τη δασική διάσταση, πρέπει να είναι μακράς διάρκειας τουλάχιστον δεκαετίας αν όχι εικοσαετίας.

Για να εξασφαλισθεί όμως η δεσμευτικότητα της διαχρονικής χρηματοδότησης και της υλοποίησής τους θα πρέπει τα προγράμματα αυτά να πάρουν τη μορφή νόμου που να ψηφισθούν με τις διαδικασίες του άρθρου 79 παρ. 8 του Συντάγματος από τη Βουλή, αποκτώντας έτσι μια αυξημένη ισχύ. Και φυσικά να διαμορφωθούν μέσα από έναν ευρύ δημοκρατικό και επιστημονικό διάλογο και να διεκδικήσουν τη διακομματική συμφωνία επί του περιεχομένου τους. Αν αυτά γίνουν, τότε η αυξημένη νομική ισχύς και η αυξημένη πολιτική νομιμοποίηση, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά στον κίνδυνο να εκφυλισθεί όλη αυτή η υπόθεση σε ένα άθροισμα αποσπασματικών παρεμβάσεων με μικροκομματικά κριτήρια και πελατειακές λογικές.

Αντιπλημμυρικά – Περιβάλλον

Όμως για να μπορέσουμε όμως να μιλήσουμε στα σοβαρά για μελλοντικά σχέδια και νέα μοντέλα ανάπτυξης, γενικά και ειδικά στις πυρόπληκτες περιοχές, θα πρέπει να αποτραπούν οι άμεσοι κίνδυνοι.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει:
1. Να δοθούν οι αναγκαίες χρηματοδοτήσεις για να γίνουν ολοκληρωμένες μελέτες και να κατασκευαστούν όλα τα αναγκαία αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα σ’ όλη την καμένη έκταση ξεκινώντας από τα αυτονόητα φυσικά (καθαρισμούς ρεμάτων, κορμοφράγματα, κορμοπλέγματα, κλαδοφράγματα, συρματοκιβώτια με πέτρες, εντοπισμός των επικίνδυνων σημείων και παρέμβαση σ’ αυτά κ.λπ.).

Ιδιαίτερα πρέπει να υπάρξουν άμεσα αντιπλημμυρικά έργα στα πιο επικίνδυνα σημεία του Νομού μας:

α. Aκρως επείγον θεωρούμε τη δημιουργία φράγματος στην κατάντι περιοχή της κοίτης του Νέδοντα (λατομεία Μπάκα), έργο απαραίτητο για να προστατεύσει την Καλαμάτα από μεγάλη βροχή.

β. Αμεσα έργα στην Ανω Μεσσηνία, με προτεραιότητα έργα για την προστασία των χωριών Σιάμου, Φίλια και Δεσύλλα.

γ. Επιτέλους πρέπει να επικαιροποιηθεί η παλιά ολοκληρωμένη αντιπλημμυρική μελέτη του Υπουργείου Γεωργίας για την Ανω Μεσσηνία (από τα χρόνια που ήταν υπουργός Γεωργίας ο Ιωάννης Μπούτος) και να υλοποιηθεί στη συνέχεια η ολοκληρωμένη αυτή μελέτη αντιπλημμυρικών έργων η οποία υπάρχει στα συρτάρια του Υπουργείου Γεωργίας εδώ και 30 χρόνια και μάλιστα έχουν πληρωθεί και οι απαλλοτριώσεις!

δ) Να γίνει οριοθέτηση όλων των ρεμάτων στις πυρόπληκτες περιοχές.

2. Να γίνουν έρευνες για να διαπιστωθεί το μέγεθος της μόλυνσης από τις διοξίνες, τα βαρέα μέταλλα και την τέφρα, που έπληξε το περιβάλλον, τα νερά, τα ποτάμια και τη θάλασσα, η οποία δέχεται τώρα τις τεράστιες ποσότητες τέφρας και στη συνέχεια να εκπονηθεί ένα ειδικό πρόγραμμα απορρύπανσης και αποκατάστασης.

3. Να γίνουν τα κατάλληλα έργα για την ασφαλή διέλευση στο οδικό δίκτυο των πυρόπληκτων περιοχών, με προτεραιότητα τα χωριά του Ταϋγέτου, το δρόμο Καλαμάτας – Σπάρτης και την περιοχή της Τσακώνας, ώστε να αποτραπούν οι υπαρκτοί κίνδυνοι αποκλεισμού των χωριών, λόγω κατολισθήσεων και πτώσεων βράχων.

4. Σε συνεργασία με το ΙΓΜΕ να γίνει μια ολοκληρωμένη μελέτη για την διαχείριση και αξιοποίηση των υδάτων. Αυτό σημαίνει:

α) Να γίνουν νέες υδρογεωτρήσεις στις πυρόπληκτες περιοχές, η λειτουργία των οποίων να μην εξαρτάται αποκλειστικά από το ηλεκτρικό ρεύμα και θα αντικαταστήσουν άμεσα τις προβληματικές πηγές νερού.

β) Διάσπαρτες, μικρές, εξωποτάμιες λιμνοδεξαμενές στο Νομό που θα έχουν πολλαπλές χρήσεις.

γ) Μικροφράγματα.
Οι μελέτες αυτές πρέπει να ανατεθούν στο ΙΓΜΕ. Στόχος το καλοκαίρι να είναι έτοιμες οι γεωτρήσεις.

5. Επαρκής χρηματοδότηση της Δασικής Υπηρεσίας ώστε να στελεχωθεί με όλο το αναγκαίο προσωπικό και να αποκτήσει και τα απαραίτητα μέσα για να γίνουν όλα τα έργα αναδάσωσης και αναγέννησης του Ταϋγέτου.

6. Καμιά οικοδόμηση δασικών εκτάσεων, καμιά εκποίηση δημόσιας γης, εκτεταμένο πρόγραμμα αναδασώσεων και αποκατάστασης του περιβάλλοντος.

7. Να σταματήσει το κυνήγι προσωρινά στην Πελοπόννησο και Εύβοια και οι κυνηγετικοί σύλλογοι να συμμετέχουν στην αποκατάσταση των ζημιών στα δάση και στην άγρια πανίδα.

8. Να γίνουν έργα συντήρησης και προστασίας των μη καμένων περιοχών.

9. Να γίνουν προσαρμογές των εν εξελίξει μελετών Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΓΠΣ) και ΣΧΟΟΑΠ των πυρόπληκτων Δήμων και να υλοποιηθεί η δυνατότητα του άρθρου 11 για περιοχές ειδικών χωρικών επεμβάσεων του Ν. 2742/1999 περί χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης.

Αγροτικά

Για να μείνουν όμως οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι στα χωριά τους και να συνεχίσουν να ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, θα πρέπει η Πολιτεία να δώσει:

1. Καθολική αποζημίωση για τις κατεστραμμένες οικίες και οικοσυσκευές και σταβλικές εγκαταστάσεις με ενίσχυση που να καλύπτει το 100% της δαπάνης για τη δημιουργία νέων σύγχρονων σταβλικών εγκαταστάσεων και συγχρόνως να επιλυθεί με ενίσχυση η ανάγκη για προσωρινές σταβλικές εγκαταστάσεις.

2. Αποζημίωση των αγροτών για την ανασύσταση των καλλιεργειών τους και αποζημίωση στο 100% για την απώλεια εισοδήματος που θα έχουν για όλα τα χρόνια. Διότι οι ισχύοντες κανονισμοί, αλλά και οι πρόσφατες κυβερνητικές ρυθμίσεις, δεν καλύπτουν την απώλεια εισοδήματος για όλα τα χρόνια. Διότι είναι γνωστό π.χ. ότι ένα ελαιόδενδρο για να ξαναδώσει παραγωγή θέλει 10 χρόνια.

Παρατηρούμε ότι παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι οι αποζημιώσεις θα υπερβαίνουν τις κοινοτικές ρυθμίσεις, η απόφαση του ΕΛΓΑ με ημερομηνία 19/10/2007 για «υποβολή αιτήσεων χορήγησης ενίσχυσης στους πυρόπληκτους» είναι εφαρμογή των οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μια μικρή βελτίωση του «εισοδήματος αναφοράς».

Προτείνουμε ότι δικαιούχοι πρέπει να είναι: α) Όσοι είναι μόνιμοι κάτοικοι σε απόσταση μεγαλύτερη των 150 χλμ. διότι η απόφαση του ΕΛΓΑ ορίζει ως δικαιούχους όσους είναι έως 150 χλμ., β) Οι μόνιμοι ή με σύμβαση υπάλληλλοι του Δημοσίου των ΟΤΑ, ΝΠΔΔ, οι ιδιωτικοί υπάλληλοι, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι σπουδαστές τους οποίους αποκλείει η συγκεκριμένη εγκύκλιος καθώς και γ) οι μετανάστες μόνιμοι κάτοικοι των πυρόπληκτων περιοχών.

3. Είμαστε υπέρ της διατήρησης των τοπικών παραδοσιακών ποικιλιών και στις δενδρώδεις καλλιέργειες κυρίως στις ελιές, όπου πρέπει να διατηρηθεί η ποικιλία της κορονέικης ελιάς που καλλιεργείται στο Νομό μας και να απαγορευτεί οποιαδήποτε άλλη ποικιλία. Παράλληλα, το ίδιο πρέπει να ισχύσει και για τα ζώα (κατσίκια, πρόβατα).

4. Να ρυθμιστούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές και να γίνει πάγωμα των δανείων και στους πυρόπληκτους αγρότες.

5. Επιπλέον υπάρχουν αγρότες οι οποίοι είχαν πάρει δάνεια για αγορά ελαιοκτημάτων ή κτημάτων με άλλα οπωροφόρα δέντρα τα οποία καταστράφηκαν από τις πυρκαγιές. Προτείνουμε για τους πυρόπληκτους αυτούς αγρότες των οποίων κάηκαν τα δέντρα τους να παγώσουν τα χρέη των δανείων τους μέχρι να ξαναδώσουν τα κτήματά τους την παραγωγή που έδιναν πριν καούν.

6. Να αποκατασταθούν με δημόσια δαπάνη τα κατεστραμμένα δίκτυα άρδευσης και ύδρευσης και να επιδοτηθεί από το κράτος η μείωση κατά 50% των μελετών για τα πυρόπληκτα κτίρια.

7. Να ενθαρρυνθούν με την ύπαρξη κινήτρων και με βοήθεια οι βιολογικές καλλιέργειες, η βιολογική κτηνοτροφία και η ολοκληρωμένη γεωργία και φυσικά πρέπει να απαγορευτεί στην πράξη κάθε προσπάθεια εισόδου των μεταλλαγμένων.

8. Για την κτηνοτροφία είναι γνωστό ότι και για να πετύχει η αναδάσωση αλλά και για λόγους υγείας των ζώων και των ανθρώπων, πρέπει να απαγορευθεί η βόσκηση των αιγοπροβάτων αλλά και όλων των ζώων στις καμένες δασικές εκτάσεις. Για να εφαρμοστεί όμως η απαγόρευση πρέπει να υπάρξει πλήρης ενίσχυση των κτηνοτρόφων με δωρεάν ζωοτροφές σε βάθος χρόνου και να δημιουργηθούν ελεγχόμενα κτηνοτροφικά πάρκα για ελεγχόμενη βόσκηση των ζώων στο μη καμένο δάσος μετά από μελέτη και άδεια του Δασαρχείου Καλαμάτας. Επίσης ζητάμε να δοθούν ζωοτροφές και σε όσους κτηνοτρόφους έχουν λιγότερο από 10 ζώα.

9. Γενικότερα πρέπει το κράτος να αναλάβει άμεσα όλο το κόστος όχι μόνο της αποζημίωσης των ζημιών, αλλά και της στήριξης των πληγέντων σε βάθος χρόνου με την παροχή ενός ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

10. Να συμπεριληφθούν στους πληγέντες και οι οικονομικοί μετανάστες που απασχολούνταν στις περιοχές αυτές.

Για τους επαγγελματίες

Πρέπει να εκτιμηθούν και οι «δευτερογενείς» συνέπειες στην οικονομία του Νομού λόγω των πυρκαγιών και να αποζημιωθούν οι επαγγελματίες. Αυτές είναι: α) επιπτώσεις στον Τουρισμό, β) στις επιχειρήσεις ειδικά ελαιοτριβεία. ¶ρα πρέπει να υπάρξουν μέτρα οικονομικής στήριξης. Θεωρούμε απαράδεκτη την υπαναχώρηση του κ. Αλογοσκούφη από τις αρχικές δεσμεύσεις προς τους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις που είχε κάνει προεκλογικά. Είμαστε αλληλέγγυοι με τα αιτήματα των Επιμελητηρίων των πυρόπληκτων περιοχών, τα οποία απαιτούν από το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών να εφαρμόσει τις αρχικές προεκλογικές του δεσμεύσεις.

Συμπέρασμα – επίλογος

Για όλα αυτά απαιτείται: Μια ολοκληρωμένη μελέτη «οικολογικής θωράκισης και παραγωγικής και οικονομικής ανασυγκρότησης» για τους νομούς της Πελοποννήσου, που αποτελούν ενιαίο γεωγραφικό χώρο και την Εύβοια. Με την εμπλοκή του Ε.Μ.Π., του Γεωπονικού Πανεπιστημίου και της Δασολογικής Σχολής με τη συμμετοχή του Τ.Ε.Ε. και του ΓΕΩΤΕΕ.

Όλα αυτά απαιτούν ισχυρή χρηματοδότηση μέσα από την ύπαρξη ενός ειδικού ΠΕΠ για τους 6 πυρόπληκτους νομούς χρηματοδοτούμενο από εθνικούς πόρους και αξιοποιώντας όλες τις πηγές χρηματοδότησης από την Ε.Ε. (Ταμείο Αλληλεγγύης, Γ΄ Κ.Π.Σ. 2000-2006, το οποίο στην επικείμενη τελευταία αναθεώρηση θα πρέπει να χρηματοδοτήσει αντιπυρικά – αντιπλημμυρικά έργα καθώς και γεωργικές αποζημιώσεις. Και φυσικά από το ΕΣΠΑ 2007-2013 και το εθνικό πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης 2007-2013) με σκοπό να υπάρξει οικονομική ανόρθωση των πυρόπληκτων περιοχών ώστε να μείνουν οι άνθρωποι στα χωριά τους. Επιπλέον απαιτούμε να ισχύσει για τις πυρόπληκτες περιοχές ο κανόνας του ν + 3 για τις χρηματοδοτήσεις του Γ΄ ΚΠΣ.

Η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου σημαίνει ότι θα αντιμετωπιστεί από την πολιτεία σαν ένα μεγάλο δημόσιο έργο που χρειάζεται ολιστική αντιμετώπιση (όχι αποσπασματικά), στρατηγικό προγραμματισμό με χρονοδιαγράμματα και συντονισμό. Για την αποτελεσματικότερη υλοποίηση ενός συνολικού τέτοιου σχεδίου προτείνουμε τη συγκρότηση ενός Οργανισμού Ανασυγκρότησης με έδρα την Πελοπόννησο, στο οποίο θα προεδρεύει υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και στον οποίο θα συμμετέχουν οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, οι ΤΕΔΚ, οι δασικές υπηρεσίες, οι επιστημονικοί φορείς και θα λειτουργεί με αποσπασμένους ανώτερους υπαλλήλους των υπουργείων ΥΠΕΘΟ, ΥΠΕΧΩΔΕ, Γεωργίας και Ανάπτυξης. Ο Οργανισμός αυτός θα έχει την ευθύνη και θα διαχειρίζεται όλες τις χρηματοδοτήσεις για την ανασυγκρότηση και αποζημίωση των πληγέντων και θα παίξει τον ρόλο του χωροταξικού παρατηρητηρίου.

Στον ανωτέρω οργανισμό ανασυγκρότησης θα πρέπει να θεσμοθετηθεί ένα συμβουλευτικό forum από τις μαζικές οργανώσεις των πυρόπληκτων περιοχών (εργατικά κέντρα, επιμελητήρια, ενώσεις αγροτικών συνεταιρισμών, σύλλογοι αγροτών, κτηνοτρόφων, επιτροπές πυροπλήκτων κ.λπ.).

Καλαμάτα 31 Οκτωβρίου 2007
Ο επικεφαλής του συνδυασμού
«Συνεργασία για τη Μεσσηνία»
Θανάσης Πετράκος

Scroll to Top